Kościoły Dekanatu Gniewkowskiego

• Historia powstania dekanatu gniewkowskiego
• Brudnia
• Gąski
• Gniewkowo
• Gniewkowo - Fara
• Murzynno
• Ostrowo
• Parchanie
• Płonkowo
• Rojewice
• Rojewo
• Szadłowice
• Literatura i przypisy

Żeby mówić o dekanacie trzeba zacząć od parafii gniewkowskiej, która została erygowana w 1303r. Była to parafia pod wezwaniem św. Konstancji. W latach 1325 - 1327 dowodnie parafia gniewkowska należała do dekanatu inowrocławskiego, archidiakonatu kruszwickiego w diecezji włocławskiej.

1489  - parafia gniewkowska obejmuje:

- Gniewków; miasteczko królewskie
- Lipie; wieś szlachecka oraz wioski królewskie Chrząstowo i Buczkowo.

W XVI wieku doszła do tego Truszczyzna (Tusczino), stanowiąca uposażenie plebanów gniewkowskich. Przedtem uposażeniem kościoła była zanikła później wieś Wojcieszki w parafii ostrowskiej. Parafia gniewkowska obejmowała pierwotnie także obszar parafii ostrowskiej oraz przynajmniej częściowo płonkowskiej i brańskiej. W pierwszym zatem dziesięcioleciu swego istnienia parafia gniewkowska obejmowała ponadto: Ostrowo, Wielowieś, Wierzbiczany, Bąbolin i Wojcieszki.

1577 - parafię wizytuje ks. biskup włocławski i pomorski Stanisław Karnkowski. Z opisu dowiadujemy się, że do parafii należy wieś Buczkowo i wieś Kaczków.
1592 - do dekanatu inowrocławskiego należały 24 parafie, w tym Gniewkowo. Sytuacja uległa zmianie w XVII wieku.

W roku 1615 gniewkowska parafia stała się siedzibą dekanatu w archidiecezji włocławskiej, jego granice z tego okresu nie są nam dokładnie znane. W latach 1655 - 1656 Polska stała się ofiarą napaści wojsk szwedzkich, które zajęły prawie cały kraj. Protestanckie wojska zajęły też Kujawy. Przemarsze wojsk w roku 1879 spowodowały m.in. zmianę nazwy z Gniewkowo na Argenau. Kościół katolicki w zaborze pruskim stanął pod koniec XIX wieku wobec konieczności obrony stanu swego posiadania, wskutek germanizacyjnych zakusów niemieckich i popierania protestantyzmu przez władze. W swojej obronie Polacy w 1900 r. utworzyli Katolickie Towarzystwo Robotników Polskich, które działało także w terenie.

1886 - dziekan gniewkowski ks. Marceli Gantkowski, proboszczem parafii w Brudni,
1887 - 1903 - dziekanem dekanatu jest ks. Stanisław Kostka Noga, proboszcz z Ostrowa k / Gniewkowa,
1929 - 1945 - dziekanem jest ks. Piotr Fibak, proboszcz z Szadłowic, kanonik kruszwicki,
1945 - 1951 - kolejny dziekan gniewkowski, ks. Henryk Mnichowski, proboszcz z parafii św. Mikołaja,
1951 - 1969 - następnym dziekanem dekanatu został ks. Leon Mencel, proboszcz z Gniewkowa, kanonik kruszwicki.

W roku 1983 do dekanatu gniewkowskiego z siedzibą w Toruniu - Podgórzu należy 18 parafii. W tym czasie dziekanem był ks. radca Kazimierz Tabaczyński, proboszcz z Gniewkowa.

W skład dekanatu wchodziło 18 parafii:
1. Branno
   
2. Brudnia
   
3. Cierpice
   
4. Gąski
   
5. Glinno Wielkie
   
6. Gniewkowo
   
7. Gniewkowo
   
8. Grabie
   
9. Mała Nieszawka
   
10. Murzynno
    
11. Ostrowo k. Gniewkowa
    
12. Otłoczyn
    
13. Parchanie
    
14. Płonkowo
    
15. Rojewo
    
16. Toruń - Rudak
    
17. Toruń - Stawki
    
18. Toruń - Podgórz

W latach 1985 - 1999 dziekanem dekanatu jest ks. Stanisław Kujawa, proboszcz parafii p.w. św. Mikołaja w Gniewkowie, kanonik kruszwicki. Obecnym dziekanem dekanatu jest ks. Jerzy Nowak, proboszcz gniewkowski z parafii p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Dekanat składa się z 11 parafii, a mianowicie:
1. Brudnia
   
2. Gąski
   
3. Gniewkowo
   
4. Gniewkowo
   
5. Murzynno
   
6. Ostrowo k. Gniewkowa
   
7. Parchanie
   
8. Płonkowo
   
9. Rojewice
   
10. Rojewo
    
11. Szadłowice