Piotr A. Skoblewski

ZARYS DZIEJÓW GNIEWKOWA

SZKIC HISTORYCZNY

Współpraca:
Eugeniusz Skoblewski
Wirginia Skowrońska
Małgorzata Konieczka

Gniewkowo należy do najstarszych miejscowości na Kujawach.
Geograficznie znajduje się ono ma tzw. Wysoczyźnie Kujawskiej i obszarze tradycyjnie zwanym Czarnymi Kujawami z racji przeważających tu urodzajnych, czarnych ziem bagiennych.
Tereny te od wieków były juz zasiedlone. Przechodziły tu różnorodne kultury osadnicze, o czym świadczą liczne stanowiska archeologiczne. Do najciekawszych możemy zaliczyć znaleziska kultury ceramiki sznurowej z około 1900 p.n.e. (przełom neolitu i brązu), kulturę grobów kloszowych z epoki żelaza - około 400 p.n.e., czy też stanowiska kultury przeworskiej - II, III wiek n.e. - już z okresu intensywnej gospodarki rolnej. W tzw. okresie wpływów rzymskich przez te strony przebiegał szlak bursztynowy, co miało znaczący na rozwój infrastruktury osadniczej na tym obszarze. Niestety brak źródeł pisanych nie pozwala na prześledzenie dziejów osady gniewkowskiej w okresie wczesnego średniowiecza. Być może w IX, X wieku n.e. mieszkańcy tych terenów należeli do plemienia Goplan, które w połowie X wieku weszło w skład państwa Mieszka I (w tym miejscu należy jednak podkreślić, iż nazwa Goplanie tylko raz pojawiła się w źródłach pisanych z X wieku, natomiast nie wspominano nich Geograf Bawarski - wiarygodne źródło z połowy IX wieku n.e.). Faktem jest, iż w ciągu X - XII wieku następuje szybki rozwój gospodarczy tych ziem związany z dogodnym położeniem oraz postępem w zakresie rolnictwa i wymiany handlowej.